De omgevingswet

Er gaat het één en ander veranderen met betrekking tot het verkrijgen van een vergunning om te mogen bouwen. Het huidige bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan, waarin de kaders voor het ontwerp staan, worden straks samengevoegd in één Omgevingsplan. Alle informatie is straks op een plek te vinden in een nieuw Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit digitale stelsel is voor ons als architectenbureau de belangrijkste plek waar wij straks onze informatie vandaan halen en de vergunning aan kunnen vragen.

Het vooroverleg dat wij altijd voeren met de gemeente voorafgaand aan de vergunningsaanvraag wordt op een andere manier ingekleed. Participeren wordt hierbij een belangrijke pijler. Ook de vergunningverlening verandert. De gemeente toetst nu nog het totale pakket aan de huidige wet- en regelgeving en geeft een vergunning af. Vervolgens zijn zij ook verantwoordelijk voor het toezicht tijdens de bouw. Straks geeft de gemeente alleen nog een ruimtelijke vergunning af waarbij zij toetsen aan het Omgevingsplan. Het onderdeel bouwbesluit wordt niet meer door de gemeente behandeld, maar komt bij een WetKwaliteitsborger te liggen.

Onderdeel van de omgevingswet is de WetKwaliteitsBorging (Wkb). De wet kwaliteitsborging moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van bouwwerken verbeterd wordt. Maar wat is nu het verschil met de huidige situatie? Op dit moment toetst de gemeente alle vergunningsstukken en als zij akkoord zijn, geven zij de vergunning af. Vervolgens start de aannemer met bouwen. Voordat hij start met bouwen meldt hij dit bij de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht tijdens de bouw. Wanneer de aannemer de bouw oplevert, geeft hij een seintje aan de gemeente. Zij komen vervolgens checken of er gebouwd is volgens de afgegeven vergunning.

Bij ingang van de omgevingswet gaat dit veranderen. De nieuwe WetKwaliteitsBorging schrijft namelijk voor dat er een gecertificeerde bouwplantoetser wordt aangesteld, die controleert of het bouwwerk aan het bouwbesluit voldoet. De bouwplantoetser inventariseert de risico’s in het ontwerp met betrekking tot het bouwbesluit en legt deze vast in een risico-inventarisatie. Voor de uitvoering stelt hij een borgingsplan op. In het borgingsplan legt hij vast hoe de aannemer aan moet tonen dat hij bouwt volgens de geldende bouwvoorschriften. Doordat de aannemer verplicht wordt om hiervoor bewijsmateriaal aan te leveren, wordt de kwaliteit van het bouwwerk gewaarborgd. Op basis van het borgingsplan organiseert de bouwplantoetser zijn controlemomenten tijdens de uitvoering.

Om ons op de Omgevingswet voor te bereiden heeft Roy vorig jaar deelgenomen aan een aantal pilot projecten. “We willen graag weten wat er straks op ons afkomt als de Omgevingswet in werking treedt. Als architectenbureau willen we graag goed voorbereid zijn op wat er gaat veranderen op het gebied van wet- en regelgeving en wat dit voor ons als bedrijf betekend. Hier kunnen wij onze producten en diensten op afstemmen om de klant optimaal te kunnen ontzorgen” Roy heeft pilotprojecten gedraaid voor de werking van het Digitaal Stelsel Omgevingswet en de Wetkwaliteitsborging. Dit heeft ons als bedrijf inzicht gegeven wat er gaat veranderen als de nieuwe wet van kracht is. Hoewel met de invoering van de Wkb een aantal belangrijke zaken gaan veranderen, wordt onze werkwijze wezenlijk niet anders dan voor de invoering van de Wkb. Dit heeft vooral veel impact voor de aannemer. Wel kunnen we ons proces hier nu efficiënt op inrichten. Het DSO is echter iets waar wij dagelijks mee gaan werken. Uit het pilotproject bleek dat dit echter nog niet naar behoren is ingericht. Dit is ook de reden dat de invoering van de wet is uitgesteld.

Voor de vakantie zijn Roy en Arie-Jan uitgenodigd door het adviescollege om te oefenen met het nieuwe DSO. Het adviescollege was erg benieuwd naar onze bevindingen. Een unieke kans voor ons als architectenbureau natuurlijk! Uniek dat we als een van de weinige in Nederland de kans krijgen om te testen met het nieuwe systeem.

Tijdens het oefenen met het nieuwe DSO kwamen Roy en Arie-Jan tot de conclusie dat dit nog niet naar behorend werkt en niet gebruiksvriendelijk is. Het adviescollege heeft onze input meegenomen in haar advies naar het Ministerie. Wat leuk was om te lezen is dat een groot deel van onze bevindingen terugkwamen in de brief van Hugo de Jonge naar de Tweede Kamer.

Na het pilotproject hebben we bij het adviescollege aangeboden om mee te denken bij de ontwikkeling van het DSO om het gebruiksvriendelijker te maken. Roy is nu opgenomen in een gebruikersgroep om het DSO verder te ontwikkelen. Erg gaaf om hier onderdeel van te mogen zijn en om als architectenbureau op de hoogte te zijn van de nieuwste ontwikkelingen en ins- en outs van het digitale stelsel. Gisteren is bekend gemaakt dat het invoeren van de Omgevingswet voor de vijfde keer is uitgesteld tot 1 januari 2024. Er is dus nog voldoende tijd om te oefenen en te ontwikkelen!